Hür Tartışma Mekânı

Burada alenen suç veya hakaret içeren, Atatürk ilke ve İnkılâplarına hakaret eden, İnsanlık veya Nefret Suçu ihtiva eden yorumlar veya yazılar konulamaz.

Nöroleptik Malign Sendrom (NMS)

Posted by on in Genel
  • Yazı boyutu: Daha büyük Daha küçük
  • 234 kez okundu
  • 0 yorum
  • Bu yazıya abone ol
  • Yazdır

Değerli Mekâncılar,

Cerrahpaşa’dayken bile en çok birkaç tane rastladığım bir sendromu tanıtmak istiyorum; bazı meslekdaşlarım benim koruyucu etkim olduğunu söyleyerek takılırlardı):

Antipsikotik (özellikle Norodol, Stilizan gibi klasik nöroleptiklerle) tedavi esnasında görülen, potansiyel olarak ölümcül bir sendromdur ve çok ciddi olarak sevk ve idare edilmeli, teşhisten kuşkulanıldığı anda aşağıdakiler tedavide uygulanmalıdır:

Genellikle nöroleptik (antipsikotik yani DA2 antagonisti ilaç)

tedavisinin ilk iki haftası içinde başlar.

nöroleptik malign sendrom ile ilgili görsel sonucu

 

***

Hastaların %50’sinde ateş, kas sertleşmesi, zihinsel durum değişikliği

ve otonom sinir sistemi dengesizlik dörtlemesi ile kendini gösterir. 

Nadiren antidepresanlar (Seçici Serotonin Geri Alımı İnhibitörleri),

antikonvülsanlar, antiemetikler (metoklopromid: Metpamid gibi) ve

antiparkinson ilaçları (levodopa) gibi diğer ilaçlarla da benzer klinik

bulgular ortaya çıkabilir.

***

Hipertansiyon (130/80 mm Hg üstü), kalp çarpıntısı, vücut ısısında

aşırı yükselme (41-41 C° ve kas rijiditesi (kurşun borusu gibi eğilip

bükülememe tarzında sertlik) ile karakterizedir.

***

Nöroleptik Malign Sendromun belirtileri:

Bilinç değişiklikleri, vücut ısısının aşırı yükselmesi, konuşma

bozukluğu (sıklıkla mutizm: konuşamama), Otonom Sinir Sistemi

İşlev Bozukluğu ve Hareket Bozukluğudur.

Bazı organik ve psikiyatrik bozukluklara olan benzerliğinden dolayı

bu sendrom gözden kaçabilir veya teşhis koymak zorlaşabilir.

***

Aynı zamanda deliryum (konfüzyon: eski adıyla amentia)

vak’alarında meydana gelir.

Bilinen bir psikiyatrik bozukluğu olan ve nöroleptik ilaç alan

herhangi bir hastada nöroleptik malign sendrom göz önünde

bulundurulmalıdır.

Nöroleptik malign sendrom için çeşitli teşhis kriterleri geliştirilmiştir.

En sık kullanılan Nierenberg ve arkadaşları tarafından oluşturulan

kriterlerdir:

Nierenberg, teşhis kriterlerini kesin, majör ve minör olarak üçe ayırır:

4 Majör kriter veya 3 majör, 3 minör kriter yeterlidir. 

A- Nierenberg Nöroleptik Malign Sendrom Teşhis kriterleri

Olmazsa olmaz kriterler:

 

1. Son zamanlarda antipsikotik tedavi kullanımı

2. Son zamanlarda diğer dopaminerjik ajan kullanımı

3. Son zamanlarda dopaminerjik bir agonistin kesilmesi

 

Majör Kriterler

 

1. Hipertermi (vücut ısısı diğer sebepler olmaksızın >38 C° üzerine

çıkması).

2. Adalelerde kurşun boru rijiditesi (sertliği)

3. Serum kreatin fosfokinaz düzeyinde yükselme (normalden 3

kat fazla)

4. Otonomik disregülasyon (iki veya daha fazlası; terleme,

taşikardi, yükselmiş veya kan basıncı düşmesi)

5. Bilinç durumunda değişiklik (komaya kadar varabilir)

 ***

Minör Kriterler

 

1. Otonomik işlev bozukluğunun diğer bulguları (enkontinans: idrar

ve nadiren büyük abdest tutamama), kalpte ritim bozuklukları veya

henüz majör kriterler altında yer almayan özelliklerden bir tanesi).

2. Solunum sıkıntısı: Takipne: (sık sık nefes alıp verme), dispne: zor

soluk alıp verme, hipoksemi (yetersiz nefes alıp verme veya solunum

yetmezliği.

3. Lökositoz (Beyaz küre sayısının12.000 üzerinde olması.

4. Ektrapiramidal bulgular (tremor, dişli çark belirtisi, distoni,

koreiform hareketler)

 

B– Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından oluşturulmuş teşhis

kriterleri (DSM-IV teşhis kriterleri) oldukça sık kullanılanlar

arasındadır.

 

A kriterinin her ikisinin ve B kriterlerinden en az 2 maddenin

varlığında teşhis koyulabilir.

 

a kriterleri

1. Kas rijiditesi

2. Yüksek ateş

 

b kriterleri

1. Terleme

2. Disfaji

3. Titreme

4. Enkontinans (idrar veya nadiren büyük abdest kaçırma)

5. Bilinç değişikliği

6. Mutizm

7. Taşikardi

8. Yüksek veya değişken kan basıncı

9. Lökositoz

10. Kas hasarını gösteren laboratuar bulguları (örn. CPK yani kreatin

fosfokinaz yüksekliği)

 

c kriteri

 

Bu durum bir başka tıbbî hastalığın mevcudiyetiyle daha iyi

açıklanamaz.

d kriteri

 

Bu durum bir başka zihinsel bozukluk ile daha iyi açıklanamaz.

Nöroleptik Malign Sendrom Tedavi

 

Hava yolu, solunum ve dolaşımın kontrol altına alınmasıyla başlar.

Antipsikotik tedavi acilen kesilmelidir.

***

Hasta soğutulmalı (kollarının ve bacaklarının arasına soğuk hatta

buzlu bezler yerleştirilmesi) ve kristaloid ile yeniden hidrate

edilmelidir (vücut sıvısı yeterli hâle getirilmelidir)

***

Tedavide dopamin agonistleri (örneğin bromokriptin yani Parlodel

Tablet 2.5-10 mg günde üç kere ağızdan) veya amantadin 100 ila

200 mg günde iki kere kullanılması faydalı olabilir.

 

Gerektiğinde kas rijiditesini azaltmak için dantrolen (1 mg/kg.)

intravenöz uygulanır.

***

Dantrolen’in 10 mg/kg/gün dozu karaciğer zehirlenmesi riski

sebebiyle aşılmamalıdır.

 

***

Hem bu üç ilacın ve aynı zamanda kalsiyum kanal blokerleri (İsoptin)

ve benzodiyazepinler (Klonazepam: Rivotril) gibi tavsiye edilen diğer

ilaçların yararı hâlen tartışılmalıdır.

 

Dirençli vak’alar için EKT uygulaması da tedavi tavsiyeleri arasında

yer almaktadır.

 

Bilimle, esenlikle ve dirlikle kalın. 

Mehmet Kerem Doksat – Tarabya – 29 Temmuz 2017

0
Mehmet Kerem Doksat’ın ÖZGEÇMİŞİ

5 Ağustos 1957’de İstanbul’da dünyaya geldi. Babası Nöropsikiyatri Profesörü Recep Doksat’tı. Annesi Sümerbank'ta şeflikten emekli olmuştu.

İlkokulu Erzincan’da başlayıp Ankara’da bitirdi. Orta öğrenimini TED Ankara Koleji (Hazırlık-Lise 1 sonu) ve Özel Adana Koleji’nde (Lise 2-3) tamamladı.

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni bitirdikten sonra Çanakkale Biga’da mecburî hizmetini yaptı. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamladı. Diyarbakır’da askerliği (1991-1992: 1. Körfez Hârbi dönemi) müteâkip, Cerrahpaşa’ya döndü. 1993 yılında doçent, 1999 yılında profesör oldu.

Meslekî olarak yayınlanmış altı telif kitabı, ondan fazla kitapta bölüm yazarlığı, yurt içi ve dışında yayınlanmış 100’ün üstünde makalesi mevcuttur. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Türkçe ve İngilizce bölümlerinde ders vermiştir. İÜ Adlî Tıp Enstitüsü’nde 3 sene Cinsel Sapmalar dersi vermiş, Marmara Üniversitesi İngilizce Diş Hekimliği Fakültesi’nde 7 sene hocalık yapmıştır. Cerrahpaşa'da kurduğu Ağrı ve Akupunktur Polikliniği Türkiye'de bir ilktir ve sekiz sene hizmet vermiştir. Uluslararası sitasyonlu Yeni/New Symposium (davranış bilimleri, psikiyatri ve nöroloji) dergisinin editörü, sekiz bilimsel derginin de ko-editörü olup, 10 küsur derginin de danışma kurulundadır. Yurt içi ve dışındaki muhtelif bilimsel platformlarda binin üzerinde konferans vermiş, panel ve kurs eğitimlerine katılmıştır.

Türk(iye) Psikiyatri Derneği, Ağrı Derneği başta olmak üzere pek çok meslekî derneğe üyedir. American Psychiatric Association, International Psycogeriatric Association, International Society of Bipolar Disorders ve ASCAP üyesidir. Kliniğinin Duygudurum Bozuklukları Birimi’nin kurucusu ve yöneticisi olmuştur.

Bilimsel çalışmaları klinik psikiyatri, biyolojik psikiyatri, psikofarmakoloji, duygudurum bozuklukları, hipnoterapi, “psikiyatri ve inanç sistemleri”, “dil ve psikiyatri” konularında odaklanmıştır. “Ağrı ve psikiyatri” konusunda Türkiye’de kurucu rolü olmuştur; “Evrimsel Psikiyatri’yi” de ilk defa Türkiye’ye tanıtan bilim adamıdır.

Fenerbahçe Spor Kulübü, Büyük Kulüp, Moda Deniz Kulübü, Levent Tenis Kulübü ve Klassis Golf and Country Club Silivri üyesidir.

53 yaşındayken, son politik baskılardan bıktığından dolayı üniversiteden emekliye ayrılmış olup, hâlen POLİMED Psikiyatri Merkezi’nde Çocuk Ergen ve Genç Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Neslim G. Doksat’la beraber “Beşikten Üçüncü Bahara Ruh Sağlığı” düsturuyla hizmet vermekteler… Yakınlarda intisap ettiği Beykent Üniversitesi'nde de Psikoloji Bölümü'nde Psikoloji Profesörü olarak kariyerine devam etmektedir. Neslim G. Doksat da aynı fakültede Yardımcı Doçent olmuştur.

Yorum

  • Bu yazıya henüz yorum yazılmamış. İlk yazan siz olun.

Yorumunuzu bırakın

Misafir Çarşamba, 22 Kasım 2017