Mehmet Kerem DOKSAT

HÜR, SAYGILI VE YAPICI TARTIŞMALARIN MEKÂNI

Subscribe to this list via RSS Blog posts tagged in akatizi

AKUT DİSTONİK REAKSİYONLAR (ADR) ve TARDİF DİSKİNEZİ (TD)

İlâçlara bağlı distonilerle birlikte, genel olarak distonilerden bahsetmek istiyorum.

Distoni (dystonia) uzun süreli adale kasılmaları, buna bağlı dönmeler ve tekrarlayıcı hareketler ve anormal postürlerle karakterize nörolojik hareket bozukluklarıdır. Kalıtsal, doğumla ilgili veya diğer travmalara, enfeksiyonlara, kurşun vs. zehirlenmelerine, nöroleptiklere bağlı olarak gelişebilir.

1) Yaygın (jeneralize), 2) Fokal, 3) Segmental, 4) Aralıklı, 5) ADR olarak sınıflandırılır.

1) Yaygın distonilerde normâl doğum ve gelişim dönemleri, otozomal dominant geçişli, çocukluk başlangıçlı, alt ekstremitelerden başlayıp yukarıya doğru yayılan bir tablo mevcuttur. İdiyopatik Torsiyon Distonisi (eski ismi Dystonia Musculorum Deformans) de denir.

2) Fokal Distoniler en sık rastlananlardır:

Anismus (rektumda); ağrılı dışkılama ve enkoprezis görülebilir.

Servikal Distoni (Spazmodik Tortikollis): Kafa bir tarafa döner, göğsü, sırtı veya hepsini de çeker.

Blefarospazm: Göz çevresi adaleleri. Göz kapakları sık sık kırpılır ve kasılır, kölüğe dahi yol açabilir.

Okülojirik Kriz: Gözler aşırı ve sürekli olarak yukarı veya bir tarafa kayar, şaşı görmeye yol açabilir. Boynun arkaya doğru ve yana kasılması, ağzın açılması ve çenenin kitlenmesi tipiktir. Metoklopromid gibi antiemetikler veya nöroleptikler en fazla sebep olanlardır.


Oromandibular Distoni: Çene ve dil adalelerinde ağızda ve dilde kasılma olur.

Spazmodik Distoni / Laringeal Distoni: Larinks adalelerinde kasılma sonucu ses kısılır ve fısıldayarak konuşma ortaya çıkar. Çok şiddetli vak’alarda nesef alamama, hâttâ ölüm riski olabilir ve âcil müdahele gerekebilir.

Fokal El Distonisi (Müzisyen veya Yazar Krampı): Ellerdeki küçük adale gruplarının irade dışı adale kasılmalarına bağlı olarak müzik âleti çalmayı veya yazı yazmayı engeller. Göreve- özel diye de vasıflanır çünkü spesifik faâliyetler esnâsında ortaya çıkar.


Nörolojik menşelidir ve normâl yorulmakla alâkası yoktur. Hassas adale kontrolü kaybı sürekli olarak istemeden ortaya çıkan anormâl pozisyonlara bağlı ağrı sebebiyle bu vücut bölgeleri kullanılamaz hâle gelebilir. Meslek kaybı ve depresyon sebebi olabilir…


Blefarospazm ve Oromandibular Distoni kombinasyonuna Meige veya Brueghel Sendromu denir. Spontan olarak da gelişebilir, bir TD formu olarak da karşımıza çıkabilir. Biz de böyle vak’alar gördük…

3) Segmental Distoniler: Vücudun iki kısmını birleştirirler:

·Vücudun aynı tarafındaki kol ve bacağı etkileyenler.

·Multifokal olarak vücudun pek çok farklı kısımlarını etkileyenler.

·Vücudun büyük kısmını etkileyen, sıklıkla da bacakları ve sırtı tutan yaygın distoniler.

Miyoklonus Distonisi veya Miyoklonik Distoni denen, bâzıları kalıtsal geçen ve D2 reseptöründe hatalı mutasyondan kaynaklanan, bir kısmı özellikle alkole cevap veren bir grup vardır.

Pisa Sendromu: Vücudun ve kafanın bir tarafa doğru fleksiyonu ve gövdenin hafifçe rotasyonuyla Pisa Kulesi’ne benzemesiyle karakterizedir. Nöroleptiklere veya kolinesteraz inhibitörlerinin kullanılmasına bağlı olarak gelişen bir TD tipidir, birkaç hasta gördük… Parkinson hastalığının tedavisi için uygulanan unilateral pallidektomiye bağlı olarak da gelişebilir.

 

AKATİZİ

19692 kez okundu
0