Mehmet Kerem DOKSAT

HÜR, SAYGILI VE YAPICI TARTIŞMALARIN MEKÂNI

FREGOLI ve CAPGRAS SENDROMLARI

 Fregoli Sendromu

 fregoli ile ilgili görsel sonucu

Sevgili Mekâncılar,

Fregoli Sendromu hastanın çevresindeki kişilerin görünüşlerini

değiştirdiğine, farklı kişilerin görünümünü aldığına dair hezeyanları

olduğu bir sendromdur.

Fregoli Sendromu’na sahip olan kişiler tanıdıkları insanların sokaktaki insanların kılığına büründüklerine inanırlar. Bu hastalar genellikle hayatlarındaki bir kişiye kafayı takarlar ve o kişiyi her yerde görürler (görme hallüsinasyonu).

En küçük bir benzerlik olmasa dahi herhangi bir yerdeki herhangi bir insanı o kişi sanabilirler (hezeyan).

***

Hastalık dilimize Bin bir Surat Sendromu adıyla geçmiştir.

Çok nadir görülen nörolojik bir rahatsızlık olan Fregoli hezeyanı, bir başka deyişle bir kişinin yüzünü dışarıdaki herkesin yüzünde görmek, hatta herkesin birbirinin kopyası olduğunu sanmaktır.

Mesela bu hezeyana tutulmuş olan bir kişi, kendisi hâriç herkesin aynı kişi olduğunu sanırken, herkesin kötü kişilerce ele geçirildiğini de düşünmektedir.

Bu hastalığa sahip olan kimseler, çevresinde kılık değiştirmiş kişilerce taciz edildiğini paranoya hâline getirmiştir.

Bazen kapıdaki komşu, bazen televizyondaki spiker, bazen de en yakın arkadaş kişiye zarar verecek düşman veya çok sevdiği annesi olabilmektedir.

 

Yani birey, farklı insanların kimliklerine bürünerek kendisini taciz eden bir kişinin varlığına inanmaktadır. Sendrom ilk kez 1927 yılında, genç bir kadının tiyatroda izlediği aktörün kendisini takip ettiğini iddia etmesiyle ortaya çıkmıştır.

Araştırmalar sonucu tıp tarihine yeni bir hastalık eklenirken, bu hastalığa adını veren ise İtalyan sahne yıldızı Leopoldo Fregoli olmuştur.

 ***

Sahnede sürekli kılık değiştirip onlarca yüze bürünen Leopoldo Fregoli, Guinnes Rekorlar Kitabı’nda en hızlı ve en yaratıcı sanatçı olurken, oyunlarını da genelde tek başına oynamıştır.

 ***

Sözü geçen 27 yaşındaki kadın ise, Leopoldo Fregoli’yi seyrettikte sonra her yerde onu gördüğünü ve kendisini takip ettiğini söylemiş ve sonrasında Fregoli Sendromu teşhisi ilk kez 1927 yılında bu kadına konmuştur.

***

Normal şartlar altında tanıştığımız veya gördüğümüz herkesle ilgili kafamızda bir görüntü, yargı, ipucu oluşur.

 ***

Fregoli Hezeyanı yaşayanlar ise bunları hatırlarken beyindeki limbiko-kortikal sistem olarak bilinen duyguları ve içgüdüleri kontrol eden bölgeyle kuvvetli bir bağ kurmaktadır.

 ***

Bir aşinalık yahut yakınlık duyduğumuz kişilerle iletişim hâlindeyken bu limbiko-kortikal sistem vücutta bazı değişiklikler yaratır. Bu da frontal bölgeyi (alın lobu) uyarır.

 ***

İrade denen şey de bu bölgenin işlevidir zaten.

 ***

Sendromdan mustarip olan kişilerde beynin insan yüzlerini hatırlatan bölgeleriyle temporo-limbik sistem aşırı derecede bağlı duruma geçer. Bunun sonucunda da, bu sistemin vücutta gerçekleştirdiği değişiklikler, gördükleri herkese karşı meydana gelmeye başlar. Bu sebeple bir yanılsamaya (illüzyon) sebep olan beyin herkesi aynı kişi sanmakta ve “böyle hissediyorsam, bu odur” idrakine yol açmakta ve hezeyan ortaya çıkmaktadır.

Capgras Sendromu’yla da benzerliği olan Fregoli Hezeyanı, Capgras Sondromu’na göre daha seyrek görülmektedir.

Capgras Sendromu veya Bozukluğu, 1923 yılında ilk kez Fransız psikiyatr olan Joseph Capgras tarafından tanımlanmış ve ismini de buradan almıştır.

Daha geniş açıdan pek çok kere ele alınmış ve beyinsel bir rahatsızlıktan kaynaklanmadığı, bilinçdışının etkisi olduğu gibi tartışmalar ve teoriler savunulmuştur.

Fregoli Sendromu olan insanlar gördükleri insanların tamamının aslında aynı insan olduğunu düşünür.

Hasta, bu insanın farklı kılıklarda kendisini takip ettiğini, çevresinde dolaştığını ve takip altında olduğunu hisseder.

Bundan büyük rahatsızlık duyar ve rahat hareket edemez.

Sürekli olarak bir tedirginlik ve gerginlik hâli içerisinde bulunur.

Kendisi dışında herkesin gerçek değil de, kopya olduğu hezeyanını taşır. Ona göre, bulunduğu çevredeki insanlar zaman zaman kötü niyetli bazı kişi veya kişiler tarafından canlandırılan kopyaları ile değiştirilmektedir. 

İşte Fregoli Sendromu hayatı zehir eden, hastaları yaşamaktan nefret ettiren, her anı korku ve tedirginlikle geçirmelerine sebep olan, psikiyatrik hastalıkların en sıkıntı olan bir hastalık yahut bozukluktur…

Bazen demansta (Alzheimer) ilk belirti olarak karşımıza çıkar.

***

Tedavide klasik veya yeni nesil antipsikotikler ve Bilişsel Davranışçı Psikoterapi faydalı olur. Ben genellikle pimozid (Nörofren) veya Leponex (klozapin) gibi güçlü antipsikotikleri ve yüksek potensli benzodiyazepinleri tercih ediyorum.

Bu hastaların periyodik beyaz küre sayımı yaptırmaları gerekir.

***

Lorazepam (Ativan), alprazolam (Xanax veya Tafil) bağımlılık riski yüksek olan benzodiyazepinlerdir ama gerekirse yazarız.

Başka psikiyatrik hastalıkları ve bozuklukları paylaşmak üzere…

***

Barış, sevgi ve saygı ile kalın.

Bu arada Ramazan’da oruç tutuyorum diye bahane edip saldırganca davranışlarda bulunmak da akıllıca bir şey değil.

***

Cennet cennet dedikleri

Birkaç köşkle birkaç hûri

İsteyene ver sen onu

Bana seni gerek seni

                         Yûnus Emre

Mehmet Kerem Doksat – Tarabya - 22 Haziran 2017

Okumaya devam et
  1438 Hits
  0 yorum
Etiketler:
1438 Hits
0 yorum

HEZEYANLI BOZUKLUKLAR

Sevgili Mekâncılar

 

Hezeyanlı Bozukluklar

 

Hezeyanlar, yanlış fakat sağlam ve kolay değiştirilemez düşünce ve

inanışlardır. Hezeyanlar, şizofreni, depresyon, tek uçlu duygudurum

bozukluğu ve bunama gibi psikolojik ve psikiyatrik rahatsızlıkların belirgin

semptomlarındandır.

 

Yaşlılıkta ve bunamada (demans) görülen hezeyanlar için

günümüzde nöropsikolojik, nöropatolojik ve genetik sebepler için araştırmalar

başlatılmıştır.  

***

Bu alandaki araştırmaların artmasının birçok sebebi vardır. İlk olarak,

yaşlılıkta görülen hastalıklar ve bunama, başlı başına bir araştırma konusu

hâline gelmiş ve bu alanlara olan ilgi artmıştır. İkinci olarak, günümüzde artık

demanslı hastalar klasik hastanede tedavi görme şeklini terk etmiş ve evde aile

tarafından özel bakım aynı zamanda toplum temelli çalışma sistemlerine geçiş

yapmışlardır. 

***

Son olarak da, bu alanda ilginin artmış olması hastalık hakkında daha çok bilgi

sahibi olunmasına, daha doğru teşhisler konmasına ve buna bağlı olarak daha

etkili tedavi planlarının geliştirilmesine yardımcı olmuştur. 

*** 

Görülme Sıklığı 

Demans ve yaşlılıkta hezeyanların görülme sıklığı şu şekildedir:

%10-%70. Verilen yüzdeler yapılan çalışmaların metotlarına göre değişiklik

göstermektedir.

Hezeyan Türleri             Örnekler                             Görülme sıklığı

Hırsızlık                         Evlerine sürekli                  Hayali yerleşim                  

Evlerine sık sık hırsızlar                                          girdiğinden ve eşyalarının çalındığından şikâyetçi olma        

Hırsızlık                                   Başka insanların da evde yaşadıklarını

                                                 düşünme

Hayali Yerleşim                       Alâkasız kişilerin evde yaşadıkları düşüncesi

Tehlikede olma                        Başka insanların da aynı evde yaşadığı

düşüncesi

Tehlikede olma                        Başkalarının yediklerine zehir konulduğu

hezeyanı

Sadakatsizlik                             Eşlerinin aldattığı hezeyanı

Kendini evinde hissetmeme      Kişi evinin veya bedeninin küçük

organizmalarla veya böceklerle sarıldığını zanneder

Resimler                                      Kişi gerçeklikten kopmalar yaşar. Kendi

görüntüsünü bir başkası sanır. Televizyonda gördüğü kişileri ve olayları gerçek

hayata bağlar.

İstila                                          Kişi gerçeklikten kopmalar yaşar. Kendi

görüntüsünü bir başkası sanır. Televizyonda gördüğü kişileri ve olayları gerçek

hayata bağlar.

Resimsel belirti                         Kişi görüntüsünün bir başkasına ait olduğunu

zanneder, bunları gerçek olaylara bağlar

İstila                                           Evine devamlı hırsızların girdiğini düşünür

Zarar Görme                              Evdeki insanları (eş veya yabancı)

yediklerine zehir koydukları inancı

Sadakatsizlik                                 Karılarının veya kocalarının aldattığına

inanmak                                        (de Clarembault Sendromu)

İstilâ edilme hezeyanları              Kişinin oturduğu yerin mikroplarla

sarıldığını zannetmesi

Karışık Kişilik (Fregoli Sendromu) Etrafındakilerin asıllarına çok benzeyen

kişiler olması.

***

Terk edilme                            Kişinin yakınlarının kendisini terk edeceği

hezeyanı

Capgras Sendromu                 Kişinin çevresindekilerin aslına çok benzeyen

ama öyle olmayan insanlar hâline dönüştüğü hezeyanı

Aşk                                           Kişinin statü ve konumundan çok üstün birisine

âşık olduğu fikri

***

Tedavi

Demans ve yaşlılıkta görülen hezeyanlı bozuklukların kesin bir tedavi yöntemi

bulunmamaktadır. 

Bu hastalıkların tedavilerinde öncelikli olarak ilaç terapileri göz önünde

bulundurulmalıdır. Bunun yanı sıra bu hastalığa sahip kişilerin yakınları bu

hastalık hakkında eğitilmeli ve sakin davranmaları tembihlenmelidir.

***

Yakınlarının da sakin davranmaları, bu tip hastalıklarda duygusal semptomları

asgariye indirgemektedir. 

Risperidone (Risperdal) son zamanlarda bu tip hastalarda etkili bir ilaç

olarak görülmüş bu konularda daha çok araştırma yapılmaya başlanmıştır.

***

Bazı beyin güçlendirici ilaçlar da veriyoruz: (Memantin) (Alzant).

Piracetam (Nootropil 3x1 800 mg) veriyoruz. Gerekirse yanına vitaminler de

ekliyoruz.

***

Çok daha ağır durumda klozapin de kullanılabilir (bu ilacı alırken hastaların

16 hafta her hafta, sonra 16 ay her ay lökosit (beyaz küre) baktırmaları

gerekir). 

***

Sağlık, barış, anlayış ve sevgi dolu günlere…

Mehmet Kerem Doksat – Tarabya – İstanbul

Okumaya devam et
  2334 Hits
  0 yorum
2334 Hits
0 yorum